An Phú – Hoa vàng trên sóng nước

Huyện An Phú tỉnh An Giang giáp với lãnh thổ Camphuchia, nơi đây tiếp nhận dòng chảy đầu tiên của nhánh sông Hậu đổ vào Việt Nam. Là vùng đồng bằng đất trủng, do ảnh hưởng của mùa nước nỗi, một năm An Phú có sáu tháng nước ngập và sáu tháng khô. Người dân An Phú sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp, ngoài dân tộc Kinh, An Phú còn có cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi chiếm gần 50% dân số

Đến Châu Đốc vào buổi chiều Chủ Nhật 16 / 10 / 2011,  chúng tôi tiếp tục di chuyển bằng xe gắn máy khoảng 10km để đến trung tâm của huyện An Phú và từ đây chúng tôi đến xã Phú Hữu sau khi vượt qua một bến phà nhỏ -  phà ông Thủ

Gạo, mì gói, nước tương đều được mua ngay tại chổ. Các anh em làm từ thiện ở địa phương rất nhiệt tình giúp đỡ chúng tôi. Tất cả đều sẵn sàng, sáng mai chúng ta có 127 phần quà để đến với đồng bào bị ảnh ảnh hưỡng của trận lũ năm nay, trận lũ lớn nhất kể từ năm 2000. Mỗi phần quà gồm có : 10kg gạo, 11 gói mì và 2 chai nước tương. Kinh phí của chuyến đi do nhiều người đóng góp, trong đó gia đình chị Liên Hương giúp 6.400.000$. bạn M.Diệp giúp : 2.130.000$. Phần còn lại của Tâm Thiện, qủy Gopmotbantay và các bạn ở địa phương đóng góp.

Buổi sáng 17 / 10 / 2011 chúng tôi khởi hành rất sớm, trước tiên chúng tôi di chuyển bằng xe để đến những nơi có thể đi bằng đường bộ

Người đàn ông mù lần mò trên chiếc cầu ra nhận thực phẩm

Tan nhà nát cửa!!!

Đường vào An Phú mênh mông nước, có thể nói 80% diện tích nơi đây chìm trong nước lũ, trong đó xã Phú Hữu và Vĩnh Lộc bị nặng nhất. Những hình ảnh nơi đây nói lên tất cả

Trông nhà cho chủ

Khu vực này nơi nào cũng ngập sâu không dưới 4 mét…vô cùng nguy hiểm cho tất cả mọi người!

Nước sâu nhưng chiếc vỏ không thể cặp sát nhà…Người phụ nữ này phải dùng cái nồi lớn để làm…thuyền thúng thả trôi ra để nhận quà của chúng tôi

Nước bao quanh nhà và cuồn cuộn chảy…

Theo thống kê số người thiệt mạng trong mùa lũ năm nay là 43 người ( tính đến ngày 15 / 10 ) trong đó có 30 người dưới 16 tuổi – nếu so với năm 2000 đây là con số nhỏ. http://nld.com.vn/20111016110948999p0c1002/mien-tay-vat-lon-voi-con-lu-lich-su.htm. Một phần nhờ ngày nay người dân đã được dời ra những khu dân cư tránh lũ, tuy vậy vẫn còn nhiều người không thể ra đi họ phải ở lại giữ nhà vì phong tục, tập quán của cuộc sống bao đời nay.

Anh em trở về

Sau khi đi một vòng nhỏ quanh xã Phú Hữu bằng chiếc vỏ, chúng tôi trở về nhà một anh em cùng làm thiện nguyện ở đia phương để dùng cơm. Lúc này gần 11g, còn lại khoảng 20 phần quà chúng tôi nhờ anh em đem ra khu dân cư tránh lũ để phân phát cho những bà con đang tạm cư nơi đây.

Tạm biệt các huynh đệ nơi địa phương chúng tôi ra về lúc gần 12g. Tình trạng ngập lụt sẽ còn kéo dài hơn một tháng nữa, như thế nạn đói chắc chắn sẽ diễn ra nhiều và gay gắt hơn, có lẽ vì thế chúng ta cần phải quay lại đây lần nữa . Và nhất là vì phía xa bên kia, nơi lằn ranh giới giữa hai quốc gia Việt Nam – Camphuchia tạm thời xóa nhòa vì nước lũ có một bể khỗ cũng mênh mông như biển nước. Nơi đây, An Phú còn có khu dân cư tránh lũ nên người dân còn có chổ tạm cư, nhưng bên kia vùng đât thuộc Camphuchia không có chổ cho người dân tạm cư…họ phải sống trên nóc nhà, hoặc tạm bợ trên những chiếc xuồng dật dờ trên sóng nước. Các anh em làm thiện nguyện ở địa phương đã đem gạo sang giúp bên ấy và kể lại cho chúng tôi. Đó quả là một hành động đẹp, bởi vì lòng nhân đạo thì không bao giờ có ranh giới…

Hoa vàng trên sóng nước ( tt )

Tháng 10 nơi vùng đồng bằng sông Cưu Long đi đến đâu cũng gặp nước. Nước đầy tràn kênh rạch, nước trắng xóa ruộng đồng, nước cuồn cuộn đỏ quạch phù sa trên những con sông cái. Thành phố Long Xuyên nơi tôi dừng chân cũng có những con đường ngập nước khi triều cường. Đường Trần Hưng Đạo đoạn gần ngã ba vào Xẻo Trôm nước ngập nữa bánh xe. Nặng nhất phải nói từ đầu ngã ba Trần Hưng Đạo – Lý Thái Tổ kéo dài qua nhà bánh mì Thanh Lan và nhà Kinh Đô. Dưới chân cầu Hoàng Diệu, con sông nước mấp mé tràn bờ, tuy không gây ngập lụt nhưng người ta có thể ngồi rửa tay ngay trên lề đường….

( Bên cầu Hoàng Diệu – Long Xuyên )

Có huynh đệ ở Châu Phú và Chợ Mới báo cho tôi biết hai nơi này bị vỡ đê bao gây nhiều thiệt hại. Lực lượng bảo vệ đê gồm : người dân, bộ đội, sinh viên làm việc ngày đêm rất cực khổ nhưng lại thiếu bồi dưỡng. Các huynh đệ gợi ý đề nghị tôi giúp bánh tét cho các anh em đang làm nhiệm vụ hộ đê. Bà con nơi địa phương tình nguyện giúp lá, chuối, chất đốt và công gói, họ chỉ cần mình giúp nếp và đậu xanh. Mấy ngày trước bà con đã gói bánh rồi nhưng đến hôm nay tài chánh cạn kiệt nên họ kêu gọi mình tiếp sức

Đường đến Châu Phú khá xa, nơi ấy thuộc xã Ô Long Vĩ, tức cũng là khu Kinh Xáng –Vịnh Tre, chuyến đi này khó nên tôi nhờ Duyên, một huynh đệ và cũng là một tình nguyện viên ở Thốt Nốt đến Châu Phú khảo sát, nếu đúng sẽ giúp ngay cho bà con gói bánh. Còn tôi già, sức khỏe kém nên chọn việc dễ hơn… đến Chợ Mới thăm người bạn ở xã Mỹ Hội Đông – một khu vực bị vỡ đê – đồng thời khảo sát tình hình khu vực này

Huyện Chợ Mới thuộc khu vực cù lao Ông Chưởng sông nước bốn bề. Tôi tạm trú nhà một người bạn, nơi đây nước ngập mênh mông. Hình ảnh bạn xem dưới đây chụp tại xã Kiến An, huyện Chợ Mới chớ không phải chụp tại Venice nước Ý

Xã Mỹ Hội Đông bi vở đê bao mấy ngày trước, nhấn chìm tất cả hoa màu trong khu vực này. Trên đường đi tôi thấy người dân đều rất lo âu, họ sợ sẽ bị vỡ thêm nhiều con đê khác. Đê bao vỡ, nước tràn vào đồng ruộng. Có cánh đồng lúa đã trổ bông, không gặt kịp, khi nước ngập giá cắt lúa 800.000$ / 1 công vẫn không ai làm…cuối cùng cho không, ai cắt được cứ cắt, cũng vẫn không ai cắt vì nước ngập cao 2 mét, muốn cắt phải lặn xuống!!! không ai làm được việc đó.

Tuy nhiên nơi đây chỉ có thiệt hại về hoa màu, không thiệt hại về nhân mạng. Ngày nay hầu hết các con đường lớn, nhỏ ở vùng đồng bằng Nam Bộ đều được nâng cao, tráng nhưa hoặc bê tông, vì thế nước không tràn qua mặt lộ, không gây thiệt hại nhiều như 10 năm về trước.

Ngày nay người ta đắp đê bao với mục đích duy nhất: làm lúa vụ 3. Đắp đê bao có thức sự cần thiết hay không? Nhiều người không đồng tình việc làm này

http://vietbao.vn/Xa-hoi/De-phong-tac-hai-lau-dai-cua-de-bao/40103244/157/

http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nen-can-nhac-viec-dap-de-bao-phong-chong-lu/10736892/157/

Đắp đê bao sẽ không có phù sa vào đồng ruộng. Không làm vệ sinh đồng ruộng được, không diệt được chuột, các loại côn trùng gây hại. Không có nguồn lợi thủy sản và mất sự cân bằng trong môi trường, sinh thái! Để vắt kiệt sức của thiên nhiên, đất đai, con người đắp đê bao làm lúa vụ ba. Đó là sự can thiệp thô bạo vào hệ sinh thái môi trường, giống như đắp đập trên sông Mekong, tác hại của những việc làm ấy sẽ lâu dài và không thể lường hết được

Trước khi về lại Long Xuyên tôi và thầy Màu đến thăm 3 gia đình khó khăn của 3 em học sinh trường Kiến An nơi thầy Màu dạy học

Đường trở về đi qua khu vực Vàm Nao, nước cuồn cuộn chảy…lúc này trời đã về chiều phía xa nơi chân trời ráng chiều đỏ thẩm, tất cà như một bức tranh mạnh mẽ và sống động…

Tôi gặp lại Duyên vào ngày Chủ Nhật, được biết tinh hình Châu Phú cũng giống ở Mỹ Hội Đông, tuy căng thẳng và có thiệt hại về hoa màu nhưng cuộc sống tương đối vẫn ổn định. Tuy nhiên hôm trước ( qua điện thoại ) chúng tôi vẫn quyết định giúp nới này 150kg nếp và 30 kg đâu xanh để gói bánh tét ủng hộ bà con, anh em làm nhiệm vụ bảo vệ đê điều. Gopmotbantay và các bạn giúp 2 triệu đồng còn lại của anh em ở Thốt Nốt – Cần Thơ Bé.

Kết quả : một ngàn đòn bánh tét đươc hoàn thành. Đó là tất cả những gì chúng ta có thể làm được  – giống như loài hoa vàng nở trên mặt nước, người dân có thể dùng tạm lót lòng để qua cơn khốn khó ngặt nghèo trong mùa nước lũ

( Bánh tét làm xong được anh em gởi về ăn thử…)

Mùa nước nỗi năm nào cũng để lại nhiều kỷ niệm…Chiếc xe lăn bánh rời xa vùng sông nước nhưng hình ảnh bóng hoàng hôn trên mặt nước vẫn cứ luẩn quẩn trong đầu. Hoàng hôn cuộc đời cũng đang dần đến…có lẽ ta nên làm đẹp hoàng hôn của cuộc đời ngay khi có thể và trước khi quá muộn…

( Câu chuyện về mùa lũ năm nay có lẽ vẫn chưa kết thúc, xin hẹn các bạn vào dịp khác )

Hoa vàng trên sóng nước

Cơn mưa nặng hạt trút xuống vào buổi sáng sớm làm tôi e ngại cho chuyến đi lát nữa đi sẽ bất thành. Bây giờ là 5g sáng ngày thứ sáu 30 / 9 / 2011, tiếng mưa vỗ dồn dập vào mái nhà lúc này sao nghe nôn nao trong dạ. 5g30 phút mưa nhẹ hạt nhưng bầu trời vẫn ướt sũng hơi nước, tôi và anh Chuẩn mang áo mưa lên chiếc xe gắn máy để đến điểm hẹn. Hôm nay chúng tôi thực hiện chuyến phát quà cuối cùng của niên học học này. Xe chạy dọc theo con kênh nước ngập mấp mé mặt đường, năm nay nước lớn nhất trong vòng 10 năm trở lại đây

Hàng năm vào thời điểm tháng 9 đến tháng 10 DL ( tức khoảng từ tháng 8 đến tháng 9 AL ), vùng châu thổ sống Cửu Long bước vào cao điểm của mùa nước nỗi hay còn gọi là mùa nước lũ. Mùa lũ không phải chỉ mang đến tai ương như nhiều người thường nghĩ, mùa lũ chính là ưu đãi của thiên nhiên cho vùng đồng bằng sông Cửu Long, chính mùa lũ bồi đắp phù sa cho đồng ruộng , diệt trừ sâu bệnh và mang lại nguồn lợi thủy sản cho vùng đồng bằng sông Cửu Long

Chúng tôi đến nơi mưa cũng vừa dứt hạt, nơi đây thuộc xã Thới Thuận, huyện Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ. Từ đây chúng tôi – 6 người – chuyển hàng hóa lên chiếc xuồng gắn máy để đến hai ngôi trường cách đây khoảng 10km

Chiếc xuồng của chúng tôi đi trên những con kênh đào, những con sông nhỏ, sông cái, tất cả đều cuồn cuộn nước với màu đỏ phù sa. Xuồng cũng đi qua những cánh đồng phủ nước trắng xóa… lạ lùng thay khi nước vào đồng liền trở thành màu trắng bạc…người ta nói ấy vì phù sa đã lắng xuống đất rồi.

Cuộc mưu sinh trong mùa nước lũ chủ yếu là đánh bắt thủy sản, chúng tôi bắt gặp trên đường đi nững chiếc xuồng lưới cá hoặc bắt nghêu.

Trong biển nước mênh mông dường như không sự sống ấy có một loài thực vật cứ chờ nước lên để trổ hoa, đó là cây Điên Điển. Hoa Điên Điển màu vàng, không rực rỡ, kiêu sa như Hồng hay Cúc, nhưng từ bao đời hoa Điên Điển là một loại thực phẩm cho con người sống trong vùng lũ vượt qua cơn đói ngặt nghèo!

Chúng tôi đến ngôi trường thứ nhất – trường tiểu học Thạnh Mỹ 2, thuộc huyện Vĩnh Thạnh, Cần Thơ vào lúc 8g sáng. Gởi các bạn hình ảnh buổi phát quà tại trường Thạnh Mỹ

Rời trường Thạnh Mỹ chúng tôi lên đường để đến trường tiểu học Vĩnh Trinh 3, thuộc huyện Vĩnh Thạnh. Để đến trường Vĩnh Trinh 3 chúng tôi phải đi qua một ruộng Sen bạt ngàn. Hoa Sen hồng nở đầy mặt nước, anh Chuẩn chống xuồng vượt qua ruộng sen, phía xa trường Vĩnh Trinh 3 nằm giữa bốn bề…nước ngập. Cũng may trong trường nước chỉ lấp xấp nơi sân, đám học sinh và “bọn” người lớn chúng tôi đều phải xắn quần bước qua vũng nước

( Phía xa là ngôi trường )

( Thuyền cập bến )

Chuyến này chúng ta có tất cả 100 phần quà dành cho hai trường. Mỗi phần quà gồm có : 10 cuốn tập, 1 ba lô, 2 cậy viết bic, 1 viết chì và 1 hộp sữa. Đám học trò nhỏ đứng chờ trong náo nức từ lâu. Tôi được biết có nhiều em phải lội nước 2, 3 km để đến trường, rất tiếc quà có hạn nên nhiều em không được, đành vậy thôi!

Công việc kết thúc lúc gần 10g, chúng tôi từ biệt thầy cô và các em để trở về. Đường trở về cũng phải vượt qua ruộng sen, cũng mênh mông nước… Thi thoảng chúng tôi bắt gặp những con cò đứng trên ụ đất nỗi…chiếc xuồng chạy qua khiến chúng sợ hãi bay vụt lên…

Về đến nhà hơn 11g trưa, chúng tôi được chiêu đãi bằng món bánh xèo hoa Điên Điển. Tạm biệt các huynh đệ vùng Thốt Nốt tôi nhờ anh Chuẩn chở về Long Xuyên. Trên đường đi chuông điện thoại reo, tôi nhận được cuộc điện hẹn gặp ở huyện Châu Phú và Chợ Mới, tuy chưa chính thức nhận lời nhưng có lẽ tôi sẽ cố gắng vì hai nơi này đang xảy ra nạn vỡ đê – công việc vẫn chưa kết thúc!

( Còn tiếp )